Uluslararası Para Fonu (IMF), Afrika ekonomisinin bu yıl yüzde 4,5, 2027’de ise yüzde 5 büyümesini bekliyor. 

Ancak kalkınma yardımlarındaki gerileme, enerji arzındaki olası kesintiler ve bölgesel çatışmaların kıtanın ekonomik dayanıklılığını zayıflatabileceği uyarısı yapılıyor.

Uluslararası Para Fonu (IMF), Afrika’nın ekonomik büyüme görünümünü yukarı yönlü revize ederken, kalkınma yardımlarındaki azalışın kıtayı yeni ekonomik şoklara karşı daha savunmasız hale getirebileceği uyarısında bulundu.
IMF Afrika Departmanı Direktörü Zeine Zeidane, perşembe günü yaptığı açıklamada, Afrika ekonomilerinin İran savaşıyla bağlantılı enerji krizinin etkilerini atlatmayı başardığını belirtti. Ancak Zeidane, dış yardımlardaki gerilemenin bölge ülkelerinin yeni krizlerle mücadele kapasitesini sınırlandırabileceğini söyledi.
IMF, Afrika ekonomileri için bu yılki büyüme tahminini yüzde 4,5 olarak açıkladı. Bu oran, önceki tahminin bir miktar üzerinde bulunuyor. Kurum, kıtanın ekonomik büyümesinin 2027’de yüzde 5’e ulaşmasını bekliyor.
Bangkok’ta düzenlenen IMF ve Dünya Bankası toplantıları kapsamında konuşan Zeidane, Afrika’ya yönelik kalkınma yardımlarının geçen yıl önemli ölçüde azaldığını, bu yıl ise yüzde 12’lik ilave bir düşüş beklendiğini ifade etti.
Zeidane, yardımlardaki gerilemenin kıtanın yeni krizleri karşılama imkânlarını daralttığını belirterek, enerji arzında yaşanabilecek yeni kesintilerin, küresel piyasalarda riskten kaçınma eğiliminin artmasının ve güçlü bir El Niño hava olayının ekonomik baskıları ağırlaştırabileceğini söyledi.

ÇATIŞMALAR VE GIDA GÜVENLİĞİ RİSKİ ARTIRIYOR

Afrika ekonomileri üzerindeki baskılar yalnızca enerji ve finansman kaynaklarıyla sınırlı değil. Süregelen çatışmalar ve güvenlik sorunları da bölgesel ekonomik faaliyetleri olumsuz etkiliyor. Bazı bölgelerde bu gelişmeler, gıda güvenliği açısından ciddi riskler oluşturuyor.
Zeidane, bölgenin ekonomik görünümüne ilişkin risklerin ağırlıklı olarak aşağı yönlü olduğuna dikkat çekti. Bununla birlikte Afrika ülkelerinin değişen koşullara uyum sağlama ve ekonomik ilerlemeyi sürdürme kapasitesinin de göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Birçok Afrika ülkesinin ekonomik dayanıklılığını artırmak amacıyla reformlar uyguladığına işaret eden IMF, yapay zekâ teknolojilerinde kullanılan kritik minerallerin fiyatlarındaki artışın da bazı ülkelere ek gelir sağladığını belirtiyor.
Kurum, ülkelerin bu gelirleri verimli yatırımlara yönlendirmesi ve rekabet güçlerini artırmak için yapay zekâdan yararlanması gerektiğini savunuyor.

GİNE, MADEN GELİRLERİYLE EKONOMİYİ ÇEŞİTLENDİRMEYİ HEDEFLİYOR

Bangkok’taki toplantılara katılan Afrika ülkelerinin maliye ve ekonomi yetkilileri, istihdamı artırmak ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek amacıyla yürüttükleri çalışmaları anlattı.
Gine Cumhuriyeti Ekonomi, Maliye ve Bütçe Bakanı Mariama Cire Sylla, Simandou’daki demir cevheri yataklarını kıyıya bağlayacak demiryolu projesinin uzun vadeli ekonomik dönüşüm planının önemli bir parçası olduğunu söyledi.
Zengin maden kaynaklarına rağmen Gine’de nüfusun yaklaşık yarısının yoksulluk içinde yaşadığına dikkat çekilirken, hükümet Simandou demir cevheri projesini ekonomik büyümeyi hızlandıracak başlıca yatırımlardan biri olarak görüyor.
Sylla, madencilik gelirlerinin ekonominin diğer sektörlerini geliştirmek ve üretim yapısını çeşitlendirmek için nasıl kullanılabileceği sorusunun önemine işaret etti. Finansal kaynakların sınırlı olduğunu belirten Sylla, yeni yatırım bölgeleri ve ekonomik büyüme merkezleri oluşturulması gerektiğini ifade etti.

BATI AFRİKA’DA MADENLER ÜZERİNDE ULUSAL KONTROL ARTIYOR

Burkina Faso Maliye Bakanı Aboubakar Nacanabo ise Afrika ülkelerinin altın, kobalt ve bakır gibi stratejik kaynaklarından daha fazla ekonomik fayda sağlamasının önemini vurguladı.
Önemli altın üreticileri arasında bulunan Burkina Faso, geleneksel Batılı ortaklarıyla ilişkilerini yeniden şekillendiren askeri yönetiminin ekonomik bağımsızlık arayışı kapsamında ilk altın rafinerisini faaliyete geçirdi.
Batı Afrika genelinde hükümetler, doğal kaynaklardan elde edilen geliri artırmak ve yerel ekonomilere daha fazla katkı sağlamak amacıyla madencilik politikalarını yeniden düzenliyor. Bu kapsamda bazı ülkeler maden yasalarını değiştiriyor, ham madde ihracatını sınırlandırıyor ve devletin sektördeki payını artırmaya çalışıyor.
Gine ve Gana’nın altın ihracatına yönelik kısıtlamalara gitmesi, Mali’nin Rusya merkezli Yadran Grubu ile bir altın rafinerisi inşa ettiğini açıklaması ve Fildişi Sahili’nin gelecek yıl bir rafineri açmayı planlaması, bölgedeki bu eğilimin örnekleri arasında gösteriliyor.
Nacanabo, doğal kaynakların işlenerek daha yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesinin yeni iş alanları oluşturabileceğini belirterek, önceliğin yerel bir değer zinciri kurmak ve gençlere ekonomik fırsatlar sağlamak olması gerektiğini söyledi.

YAPAY ZEKÂ EKONOMİK BÜYÜMEYİ HIZLANDIRABİLİR

IMF, yapay zekânın Afrika ekonomileri üzerindeki uzun vadeli etkilerinin henüz tam olarak ortaya çıkmadığını belirtirken, teknolojinin yaygınlaşmasının büyüme açısından önemli fırsatlar yaratabileceğine dikkat çekiyor.
Zeidane, IMF tahminlerine göre yapay zekânın benimsenmesi, yerel koşullara uyarlanması ve yaygın biçimde kullanılması halinde ekonomik büyümenin önümüzdeki 10 yıl içinde yüzde 4’ten fazla artırılabileceğini ifade etti.
Yapay zekânın katkısının yalnızca teknoloji sektöründe ortaya çıkmayacağını belirten Zeidane, özellikle verimliliğin düşük olduğu tarım sektöründe önemli kazanımlar elde edilebileceğini söyledi. Eğitim, sağlık ve kamu hizmetleri de teknolojinin verimliliği artırabileceği alanlar arasında sıralandı.
Afrika’nın önündeki temel meselelerden biri, artan doğal kaynak gelirlerini uzun vadeli kalkınmaya dönüştürmek olacak. IMF’nin değerlendirmesine göre dış yardımlardaki azalış, güvenlik sorunları ve küresel ekonomik belirsizlikler bu süreci zorlaştırırken, ekonomik reformlar, katma değerli üretim ve yeni teknolojilerin kullanımı kıtanın büyüme potansiyelini destekleyebilir.