Afrika’da genç kuşakların kültürel köklerine yeniden yönelmesi, kıtadaki yerel dillere olan ilgiyi de artırıyor. Nijerya’dan Zimbabve’ye uzanan süreçte gençler, günlük hayatın yanı sıra dijital platformlar ve eğlence dünyası aracılığıyla Afrika dillerini yeniden öğrenmeye başladı.

Nijerya’nın Lagos kentinde yayınlanan bir televizyon yarışması, bu değişimin dikkat çekici örneklerinden biri oldu. “Masoyinbo” adı verilen yarışmada İngilizce konuşmak yasak. Yarışmacılar, İngilizce kullandıkları takdirde oyunu kaybediyor.
İngilizcede “İngilizce konuşma” anlamına gelen “Masoyinbo”, özellikle gençlerin ve Afrika diasporasının kültürel kimlikleriyle yeniden bağ kurma çabasının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Programın sunucusu Olalekan Fabilola, Afrika dillerine yönelik ilginin son yıllarda önemli ölçüde arttığını belirterek, “Masoyinbo belki 10 yıl önce başlasaydı bugün olduğu gibi karşılık bulmazdı. Ancak şu anda kültürel bir yeniden doğuş dönemindeyiz. İnsanlar köklerine dönmek istiyor” dedi.
Bu eğilim yalnızca televizyon programlarıyla sınırlı değil. Çevrim içi dil kurslarına yönelik ilginin de arttığı belirtiliyor. Zimbabve’de özellikle yurt dışında yaşayan gençler, aileleri ve akrabalarıyla daha güçlü bağ kurabilmek için ülkenin en yaygın yerel dillerinden Shona’yı öğreniyor.
Shona öğrenen Nyashadzashe Machingura, çocukluk döneminde yaşadığı yabancılaşmayı, “Kardeşlerimin ve kuzenlerimin Shona konuştuğunu hatırlıyorum. Shona bilmeyen tek kişi bendim. Bu durum kendimi dışlanmış hissetmeme neden oluyordu” sözleriyle anlattı.

AFRİKA DİLLERİ HALA RİSK ALTINDA
Afrika dillerine yönelik ilginin yeniden artmasına rağmen uzmanlar, kıtadaki çok sayıda dilin hâlâ ciddi tehdit altında olduğuna dikkat çekiyor.
Zimbabve Açık Üniversitesi Dilbilim Öğretim Üyesi Believe Mubonderi, Afrika dillerinin uzun yıllar boyunca eğitim, ticaret, bilim ve teknoloji alanlarının dışında bırakıldığını belirterek, bu dillerin büyük ölçüde yalnızca yerel kültür alanında kullanıldığını ifade etti.
Mubonderi, Afrika dillerinin modern hayatın önemli alanlarına taşınmadığını belirterek, “Çoğu durumda Afrika dilleri bir kenara itildi. Yerel kültür alanına hapsedildiler. Ticaret, bilim ve teknoloji alanlarında kullanılmaları için geliştirilmediler ve modernleştirilmediler” değerlendirmesinde bulundu.
Uzmanlara göre internet, çevrim içi eğitim platformları, sosyal medya ve dijital eğlence içerikleri, Afrika dillerinin yeni kuşaklara aktarılması açısından önemli fırsatlar sunuyor.
Dil savunucuları ise gençlerin artan ilgisinin, Afrika dillerinin yalnızca geçmişin kültürel mirası olarak değil, modern hayatın ve geleceğin iletişim araçlarından biri olarak yeniden konumlandırılmasına katkı sağlayabileceğini düşünüyor.